Betere diabeteszorg door huisartsen

Huisarts en onderzoeker Professor dr. Guy Rutten (UMC Utrecht) zet zich al zijn hele loopbaan in voor diabeteszorg. Hij richtte bijvoorbeeld de Diabetes Huisartsen Adviesgroep op - een netwerk van huisartsen gespecialiseerd in diabetes, organiseert nascholing voor huisartsen en is eerste auteur van de huisarts-richtlijnen voor de behandeling van diabetes type 2.

Guy RuttenRuttens insteek is vooral praktisch: hoe vertaal je de resultaten van wetenschappelijk onderzoek naar betere zorg voor patiënten in de huisartsenpraktijk? In de loop der jaren heeft hij al veel bereikt voor een betere diabeteszorg, en daarmee voor mensen met diabetes type 2. In het voorjaar stuurt Rutten in samenwerking met de overheid een boek aan alle huisartsenpraktijken met vijftig concrete tips voor de dagelijkse patiëntenzorg. Een deel van zijn onderzoek is betaald door het Diabetes Fonds.

In de gezondheidszorg is voor verandering eerst bewijs nodig uit onderzoek. Rutten heeft gezorgd voor een aantal nuttige aanbevelingen op basis van onderzoek: zo wees hij  huisartsen erop dat ze extra aandacht moeten hebben voor de grotere kans op terugkerende infecties bij mensen met diabetes, zoals blaasontsteking. Ook moet er genoeg aandacht zijn voor voeding bij mensen die pas de diagnose diabetes type 2 hebben. En dat het dan vaak goed lukt om blijvend gezonder te eten. Rutten zag dat iedereen anders kan of wil omgaan met diabetes type 2. Huisartsen en praktijkondersteuners moeten daarmee rekening houden, overleggen met de persoon en samen een concreet plan opstellen voor het omgaan met de ziekte.

Verder ontdekte Rutten dat mensen met diabetes type 2 die slecht gereguleerd zijn, vaak baat hebben bij eenmaal daagse injectie met insuline in aanvulling op hun gebruikelijke medicijnen (zoals metformine). En omdat eenmaal daags nu eenmaal prettiger is dan twee- of viermaal, is het gevolg dat de uiteindelijke overstap op insuline voor huisartsen en patiënten gemakkelijker is geworden.

Een belangrijke bron voor verbeteringen is de grote ‘ADDITION-studie’. Daaruit blijkt dat het niet handig is om grote bevolkingsonderzoeken te doen om mensen te testen op diabetes type 2. Het is veel zinvoller wanneer huisartsen heel gericht binnen hun praktijk zoeken naar mensen met een verhoogd risico en hen oproepen voor een test. Bovendien bleek dat een intensieve behandeling direct na de diagnose al na een jaar leidde tot een forse daling van het risico op hart- en vaatziekten, en ook nog zonder dat mensen gebukt gaan onder de behandeling. Het was namelijk de vraag of je mensen meteen na de diagnose niet beter eerst rustig kunt laten ‘wennen’ aan een normale behandeling. Omdat gezond leven bij diabetes erg belangrijk is maar zoveel motivatie kost, kan een grote overgang misschien ontmoedigend zijn. Dat valt dus mee.

> Meer over de uiteindelijke winnaar van de Onderzoeksprijs, Prof. dr. Reinier Schlingemann (betere behandeling voor slechtziendheid)