Diabetes in cijfers

Diabetes is de meest voorkomende chronische ziekte in Nederland. Het is een chronische ziekte die voor veel andere problemen zorgt: diabetes heeft een domino-effect. Veel mensen met diabetes krijgen ook te maken met bijvoorbeeld hart- en vaatziekten, uitval van nieren en slechtziendheid.

Deze cijfers zijn grotendeels afkomstig van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het zijn de meest recente bekende cijfers. Voor meer cijfers en toelichting zie het Nationaal Kompas Volksgezondheid.

  • Aantal Nederlanders die weten dat ze diabetes hebben: 834.100.
  • Mensen met diabetes bij wie de diagnose nog niet is gesteld: minstens 200.000.
  • In totaal zijn er in Nederland zo'n miljoen mensen met diabetes.
  • 750.000 Nederlanders zitten in de gevarenzone om diabetes type 2 te krijgen: ze hebben een verstoorde suikerhuishouding. Van hen krijgt een derde binnen zes jaar diabetes.
  • Jaarlijks horen 52.700 Nederlanders dat ze diabetes hebben. Dat zijn ongeveer evenveel mannen als vrouwen.
  • Negen op de tien mensen met diabetes hebben diabetes type 2. Een op de tien heeft diabetes type 1. Meer over het verschil tussen diabetes 1 en type 2.
  • Het aantal Nederlanders met diabetes is tussen 2000 en 2011 met ruim de helft gestegen.
  • Als het zo doorgaat, zullen in 2030 ruim 1,2 miljoen Nederlanders de diagnose diabetes hebben. Met daarnaast een onbekend aantal mensen bij wie het nog niet is ontdekt.

Zwangerschapsdiabetes

Er zijn geen harde cijfers bekend voor Nederland. Er wordt wel eens gezegd dat in 1 op de 20 zwangerschappen zwangerschapsdiabetes voorkomt. Maar mogelijk is dat voor Nederland iets minder. Daarna hebben de vrouwen 50% kans om binnen tien jaar diabetes type 2 te krijgen.

Kinderen

Naast astma is diabetes de meestvoorkomende chronische ziekte bij kinderen.

  • Bijna alle kinderen met diabetes hebben diabetes type 1.
  • Hoeveel kinderen en jongeren er zijn met diabetes type 1 weten we niet, want er is geen landelijke registratie. Naar schatting ongeveer 6.000 kinderen tussen de 0-18 jaar. Geteld van 0-25 jaar ongeveer 10.000 tot 12.000, gelijk verdeeld over jongens en meisjes.
  • Het is onbekend hoeveel kinderen en jongeren diabetes type 2 hebben. Uit een enquête onder kinderartsen kwam een schatting van 60, in 2004.

Allochtone bevolkingsgroepen

Bij sommige bevolkingsgroepen komt diabetes naar verhouding vaker voor dan bij autochtone Nederlanders.

  • Het vaakst komt diabetes voor bij mensen van Hindostaans-Surinaamse afkomst. Van de mensen boven de 60 jaar heeft zelfs 37% diabetes.
  • Bij mensen van Turkse, Marokkaanse en Surinaamse afkomst komt diabetes twee tot drie keer vaker voor dan bij autochtone Nederlanders.
  • Marokkaanse kinderen hebben meer kans op diabetes type 1. Kinderen van Surinaamse en Turkse afkomst juist minder kans.

Gevolgen van diabetes: complicaties

Veel mensen met diabetes krijgen te maken met langetermijngevolgen van diabetes: complicaties. Die komen vooral door hoge bloedsuikers, beschadigde bloedvaten en hoge bloeddruk en cholesterol.

  • 40-56% van de mensen met diabetes heeft last van één of meerdere chronische complicaties van diabetes. Dus 1 op de 2 mensen. Vaak hebben ze daar al mee te maken op het moment van de diagnose, wanneer ze al een hele tijd ongemerkt diabetes hadden.
  • De kans op deze complicaties stijgt naarmate mensen de ziekte langer hebben.
  • De resterende levensverwachting voor mensen met diabetes op 45-jarige leeftijd is tien jaar korter dan voor leeftijdsgenoten zonder diabetes. Dat komt vooral door de gevolgen van diabetes.
  • Van de mensen met diabetes tussen 15 en 64 jaar is ongeveer een kwart geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt. Ook dit hangt vooral samen met de gevolgen of slecht te reguleren bloedsuiker.

Bekende gevolgen van diabetes:

  • Hart- en vaatziekten: 10-43% van de mensen met diabetes krijgt hiermee te maken, waarvan het merendeel mensen met diabetes type 2.
    1 op de 10 sterfgevallen aan hart- en vaatziekten komt door diabetes. Het risico op hart- en vaatziekten is voor mensen met diabetes twee- tot viermaal zo hoog als voor mensen zonder type 2 diabetes. Voor het idee: iemand met diabetes type 2 heeft evenveel kans op een eerste hartaanval als iemand zonder diabetes die al eens een hartaanval heeft gehad.
  • Oogproblemen: 4-46%, oplopend naar 82% na 20 jaar diabetes type 1.
  • Nierschade: 5-40%, afhankelijk van het aantal jaren diabetes, waarvan het merendeel mensen met diabetes type 1.
  • Aangetaste zenuwen: 6-34%, afhankelijk van het aantal jaren diabetes.
  • Dementie en schade aan het brein: tot twee keer zo grote kans op mentale achteruitgang. Tot 8% van de gevallen van dementie komt door diabetes.
  • Depressie: 1 op de 6 mensen met diabetes lijdt aan depressie. Dat is twee keer vaker dan in de algemene bevolking.

Gezondheidszorg

  • In 2007 waren de kosten van diabeteszorg bijna 1 miljard euro. Dat is de ondergrens, want maar een deel van de kosten voor behandeling van diabetescomplicatie is meegerekend.
  • Van alle kosten voor diabeteszorg is ruim de helft voor medicijnen en hulpmiddelen en bijna een kwart aan ziekenhuiszorg.

Diabetes in het buitenland

Dit zijn schattingen, want niet in alle landen wordt diabetes goed geteld:

  • Wereldwijd hebben 382 miljoen mensen diabetes.
  • Er zijn veel volwassenen die ongemerkt diabetes hebben: 175 miljoen. Zij zijn dus niet beschermd tegen de gevolgen van diabetes.
  • Waarschijnlijk zijn er in Europa ongeveer 55 miljoen mensen met diabetes.
  • In Nederland hebben ruim acht op de honderd mensen diabetes (8,5%).
  • In de Verenigde Staten hebben ruim 24,4 miljoen mensen diabetes.
  • Meer over buitenlandse cijfers, zie de International Diabetes Federation (in het Engels).