Wie loopt meer risico?

Kans op diabetes type 2

Diabetes type 2 komt steeds vaker voor. Bij oude mensen, jonge mensen, dikke of dunne mensen. U hebt een groter risico op diabetes:

• als u overgewicht hebt, vooral rond uw buik. Dit soort vet is ongezonder dan vet op de heupen en billen. Een gezonde buikomtrek, gemeten net boven de navel, is voor vrouwen kleiner dan 88 cm en voor mannen kleiner dan 102 cm;
• als u een te hoog cholesterol hebt;
• als u een vader, moeder, broer of zus hebt met diabetes type 2 (> meer over diabetes en erfelijkheid);
• als u hoge bloeddruk hebt;
• als u zwangerschapsdiabetes hebt gehad, of een baby van meer dan 9 pond;
• als uw moeder zwangerschapsdiabetes heeft gehad;
• als u rookt. Roken maakt het lichaam minder gevoelig voor insuline, waardoor de bloedsuiker eerder te hoog wordt;
• als u van Surinaams-Hindoestaanse, Turkse of Marokkaanse afkomst bent (> zie uitleg hieronder);
• als u prednison gebruikt, of bepaalde medicijnen tegen psychoses (> zie uitleg hieronder);
• als u PCOS, coeliakie of hemochromatose hebt (> zie uitleg hieronder).

Kans op zwangerschapsdiabetes

Eén op de twintig zwangere vrouwen krijgt zwangerschapsdiabetes. Een hoger risico op zwangerschapsdiabetes hebben:

• vrouwen die al eerder zwangerschapsdiabetes hadden;
• vrouwen die eerder een kind kregen van meer dan 4000 gram;
• vrouwen die veel te zwaar zijn al voor de zwangerschap;
• vrouwen met een vader, moeder, broer of zus met diabetes type 2 hebben;
• vrouwen van Hindoestaanse, Marokkaanse of Turkse afkomst (> zie uitleg hieronder);
• vrouwen met een te hoog cholesterol of hoge bloedsuiker.

Uitleg over risico door afkomst

Mensen met een Surinaamse, Turkse en Marokkaanse afkomst hebben een groter risico om diabetes te krijgen. Dat weten we uit onderzoek. Ze hebben meer aanleg voor diabetes. Maar ook zijn leefgewoonten vaak anders. Diabetes type 2 komt vooral voor bij mensen boven de 45 jaar, maar bij Hindoestaanse en Creoolse mensen vaak al vanaf 35 jaar. Voor informatie over diabetes in het Turks of Arabisch, kijk op www.kijkopdiabetes.nl

Uitleg over risico door geneesmiddelen

Sommige geneesmiddelen verhogen de kans op diabetes type 2, bijvoorbeeld:

• corticosteroïden, zoals prednison. Het lichaam kan door prednison minder goed bloedsuiker verwerken. Mensen met diabetes die prednison gebruiken moeten vaak meer insuline spuiten.
• sommige geneesmiddelen die psychiaters voorschrijven. Dat zijn bepaalde middelen tegen psychoses, antipsychotica. Daar kun je heel snel dik van worden, wat slecht is voor de bloedsuiker. Maar ook kunnen de middelen rechtstreeks zorgen voor een hogere bloedsuiker, en diabetes type 2.
  
  De voordelen van deze medicijnen kunnen groter zijn dan de nadelen. Slikt u deze medicijnen, dan is het goed als ook uw bloedsuiker en cholesterol worden gecontroleerd. Vraag om die controle bij uw arts of psychiater. Loopt u risico op diabetes, bijvoorbeeld doordat u veel te zwaar bent of diabetes in de familie hebt?  Vraag dan of u misschien een ander middel kunt krijgen dat die bijwerking minder heeft.

Uitleg over risico door andere aandoeningen

Bij vrouwen die onvruchtbaar zijn, komt dat vaak door het 'polycysteus ovarium syndroom' (PCOS). Er zitten dan cysten (onschuldige knobbels) in de eierstokken. Vrouwen met PCOS hebben een grotere kans op diabetes type 2. Vooral als ze al op jonge leeftijd een wat hogere bloedsuiker hebben. Dan is er veel kans dat ze al vrij jong diabetes type 2 krijgen. Hebt u PCOS? Dan is het goed als u vaak wordt gecontroleerd. En het is goed om op uw gewicht te letten. Best veel vrouwen hebben PCOS, ongeveer 1 op de 10 vrouwen. Maar niet allemaal even erg. Meer informatie over PCOS: www.freya.nl

Mensen met coeliakie (spreek uit: seuliakie) verdragen geen gluten. Die zitten in eiwitten uit tarwe, haver, rogge, gerst en spelt. De gluten tasten het slijmvlies van de dunne darm aan. Coeliakie komt bij mensen met diabetes veel vaker voor: bijna twee keer zo vaak bij mensen zonder diabetes. Daarom is het belangrijk dat iemand met coeliakie zich ook laat testen op diabetes. En omgekeerd, als iemand met diabetes maagdarmklachten heeft, kan het verstandig zijn om op coeliakie te testen. Maagdarmklachten zijn ook een vaak voorkomende klacht bij diabetes, daarom wordt coeliakie nogal eens over het hoofd gezien. Meer informatie: www.coeliakievereniging.nl.

Patiënten die hemochromatose hebben krijgen ook vaak diabetes type 2. Hemochromatose heet ook wel ijzerstapeling. omdat het lichaam abnormale hoeveelheden ijzer opslaat.
Uit onderzoek bleek dat mensen die heel veel ijzer in hun lichaam hebben, vaak diabetes type 2 krijgen. Ook als iemand geen hemochromatose heeft. Ze denken dat veel ijzer het lichaam beschadigt. Waardoor het minder goed reageert op insuline. Het lijkt wat te vroeg om iedereen op ijzer te testen. Maar het kan handig zijn voor mensen die ook al om andere redenen een grotere kans op diabetes hebben. Voor meer informatie, zie www.hemochromatose.nl.