Zij geven om elkaar

Cees Schrama (75) heeft diabetes type 1 en is musicus, radiomaker, schrijver en bestuurslid van het North Sea Jazz Festival. Hij heeft diabetes type 1. Ook zijn echtgenote Enny is een druk bezet persoon. Zij geeft lezingen en colleges over kunstgeschiedenis en rijdt daarvoor door het hele land. Zij heeft geen diabetes, maar leeft al 44 jaar mee met haar man.

Cees kwam er op vijftienjarige leeftijd achter dat hij diabetes had. Voor die ontdekking was hij al bezig met muziek, maar dit viel hem steeds zwaarder vanwege zijn chronische vermoeidheid. De huisarts zag dit echter niet als bedreiging en weet Cees’ vermoeidheid aan een groeispurt. Totdat het fout ging. Cees: “Op een dag viel ik ineens flauw. Ik werd wakker in het ziekenhuis waar de dokter mij vertelde dat ik diabetes had. Hij zei dat ik me geen zorgen hoefde te maken en dat ik er honderd mee kon worden, mits ik een rustige baan bij een bank zou nemen en ’s avonds niet de deur uit zou gaan. Ik dacht: “dat nooit”. Zo’n saai leven is niets voor mij.” Cees stortte zich op de muziek en wist het muzikantenbestaan te combineren met de zorg voor zijn lichaam. Zijn zus stuurde de insuline op vanuit Nederland naar Frankrijk, waar Cees als twintiger verbleef. Dat ging ook weleens mis: “Ze hebben het op het postkantoor weleens twee dagen in de brandende zon laten staan.”

Samen lezen
Toen Enny Cees ontmoette, hoorde ze al snel van zijn ziekte. Enny: “Er gebeurt weleens wat en dat vind ik altijd naar voor hem.” Cees: “Een tijd geleden begonnen de adertjes in mijn ogen spontaan te springen, waardoor ik slecht ging zien. Ik ben hiervoor heel vaak behandeld. Maar dat is nog niet alles. Ik heb artrose aan mijn handen, terwijl ik met kerst een piano-optreden moet geven. Ook mijn hart heeft flink wat te verduren gehad. Ondanks mijn gezonde gewicht en genoeg beweging had ik plotseling zeven bypasses nodig.” Cees en Enny werken allebei nog steeds, maar Cees heeft meer hulp nodig dan vroeger. Zo leest Enny vaak voor, omdat de ogen van Cees niet meer goed kunnen zien. Het feit dat Cees al zo lang diabetes heeft maakt dat het werk hem steeds zwaarder valt.

Hoop voor de toekomst
Onderzoek naar diabetes is volgens ‘ervaringsdeskundigen’ Cees en Enny dan ook erg belangrijk. Ze zijn al veertig jaar donateur. Cees verklaart zijn steun aan het Diabetes Fonds: “Insuline is een fantastische ontdekking. Het betekent het einde van een zekere dood voor diabetespatiënten. Het mooiste zou echter zijn dat de mensen niet alleen blijven leven, maar ook gezónd blijven leven. Zonder nare gevolgen.” Cees en Enny staan altijd positief in het leven en hebben naar eigen zeggen ‘een hele mooie toekomst achter de rug’. Met hun donaties aan het Diabetes Fonds willen ze jongeren met diabetes iets meegeven, namelijk de hoop dat er iets gevonden wordt dat de gevolgen uitsluit. Cees: “Voor mij zal het waarschijnlijk te laat zijn, maar zij hebben hun hele leven nog voor zich.”