Programmering van de stofwisseling?
Het lijkt erop dat ondervoeding in de baarmoeder leidt tot aanpassingen op genetisch niveau die zichzelf niet meer terugdraaien. En die later zorgen voor een grotere kans op diabetes type 2. Waardoor komt dat?
Het is bekend dat kinderen met een laag geboortegewicht later een grotere kans hebben op onder andere overgewicht, hoge bloeddruk en diabetes type 2. Er zijn verschillende verklaringen voor, waar onderzoekers in Maastricht nog eens verder naar kijken. Ze willen de mechanismen van het ontstaan van diabetes type 2 beter begrijpen. Want als je weet hoe iets ontstaat, heb je aanknopingspunten om er iets aan te kunnen doen.
Een belangrijke theorie zegt dat als een kind in de baarmoeder ondervoed raakt, er in zijn lichaam op genetisch niveau aanpassingen plaatsvinden die zichzelf niet meer terugdraaien. Later zorgen die genetische ‘afwijkingen’ ervoor dat die persoon een grotere kans heeft om type 2 diabetes te krijgen.
Dr. Vlietinck vraagt zich in dit onderzoek meerdere dingen af. Zijn het niet in eerste instantie al genen die ervoor zorgen dat ondervoeding in de baarmoeder later dat grotere risico geeft? Of zijn het toch alleen de magere omstandigheden in de baarmoeder die daarvoor zorgen? In welke mate spelen individuele genetische verschillen tussen mensen een rol in het latere risico? Worden de betreffende genen doorgegeven via de moeder of de vader?
Het onderzoek wordt gedaan met al beschikbare verzamelde gegevens van ruim 400 jongvolwassen tweelingen, zowel identieke als niet-identieke, die al vanaf hun geboorte zijn gevolgd en over wie dus veel informatie bekend is. Dat is erg handig voor dit soort onderzoek, waarbij erfelijkheid en omgevingsfactoren van mensen na hun geboorte vergeleken worden.
> Help mee, maak meer onderzoek naar diabetes type 2 mogelijk!
Meer onderzoek naar diabetes type 2
In dit onderzoek wordt onderzocht of een cursus over bewegen en gezonde voeding goed werkt. Deze cursus is voor mensen die een grote kans (een hoog risico) hebben om diabetes type 2 te krijgen. Dit omdat ze te zwaar zijn of omdat diabetes type 2 in de familie zit.
Bepaalde onderdeeltjes van cellen, de mitochondriën, werken vaak minder goed bij mensen met diabetes type 2. De onderzoekers gaan in dit project uitzoeken of een bepaald eiwit daar mogelijk een belangrijke rol in speelt.
Overgewicht is een belangrijke oorzaak van diabetes type 2. Bij overgewicht neemt het vetweefsel toe. Dat leidt tot aanmaak van allerlei ontstekingsstoffen. Het vetweefsel raakt daardoor langdurig ontstoken. En die ontsteking kan uiteindelijk leiden tot diabetes type 2. De onderzoekers willen in dit project de rol van een bepaalde ontstekingsstof onderzoeken.
We weten dat zogeheten microRNA’s belangrijk zijn in de ontwikkeling van de alvleesklier. Maar of ze ook iets te maken hebben met het ontstaan van diabetes type 2 is niet bekend. Dat willen de onderzoekers nu gaan uitzoeken.
Vetten die aan de buitenkant van cellen zitten zorgen ervoor dat insuline zijn werk niet goed meer kan doen. Dat zorgt ervoor dat het lichaam minder gevoelig wordt voor insuline: het begin van diabetes type 2. Hoe kunnen we dit proces terugdraaien?
> Geef om elkaar, geef om onderzoek