Foto van Hanneke de Bruin

Hanneke de Bruin is deskundig op het gebied van gedrag en gedragsbeïnvloeding. Hierbij richt ze zich voor een belangrijk deel op eet- en beweeggedrag. Hoe werkt het menselijk brein eigenlijk en hoe kun je gedrag veranderen?

Waarom ben je gedragsdeskundige geworden?

'Het heeft mij altijd geboeid waarom mensen de dingen doen, die ze doen. Na mijn studie kreeg ik last van mijn gezondheid en toen werd het tijd om zelf iets aan mijn eigen gedrag te veranderen. Ik realiseerde mij namelijk na een tijdje dat mijn gezondheidsklachten veel met mijn gedrag te maken hadden. Er klopte iets niet, maar wat het precies was, wist ik niet. Ik heb toen een jaar thuisgezeten en intensief onderzoek gedaan. Dat was mijn eerste kennismaking met gedrag en gedragsverandering. Toen realiseerde ik mij dat een belangrijk gedeelte van gedragsverandering zit bij bewustwording. Zien en beseffen wat je wel en niet doet en waarom sommige dingen wel of niet veranderen. Kortom, dat ik gedragsdeskundige ben geworden, is geboren uit de wens om mijn eigen gedrag te doorzien en te veranderen.'

Hoe lastig is het om gezond gedrag aan te leren?

'Gedragsverandering is een heel stug proces. Het is voor niemand makkelijk nieuw gedrag aan te leren. Iedereen kan veranderen, maar voor de een is het moeilijker dan de ander. Er zijn modellen, er zijn stappenplannen voor en veel daarvan zijn hartstikke goed. Het is fijn om zo'n stramien te hebben, om je gedrag te veranderen, maar het blijft wel heel persoonlijk. Je moet in eerste instantie zelf willen veranderen en in staat zijn om te kunnen veranderen. Het is niet alleen wilskracht. Je moet het ook kunnen in de zin van vaardigheden en mogelijkheden. Daarbij heeft iedereen een andere startpositie. Iemand die 100 kilo weegt, heeft wat meer uitdagingen en letterlijk meer ballast dan iemand die op een normaal gewicht is en gezond wil leven.'

Hoe kun je gedrag veranderen?

'Het SMART (Specifiek Meetbaar Acceptabel Realistisch Tijdsgebonden) maken van je doelen is een goed hulpmiddel. Het gaat erom: wat is er voor jouw haalbaar en wanneer? Soms zijn de stapjes voor sommige mensen heel klein, maar het belangrijkste is dat je voortgang boekt. Je hebt overigens twee soorten gedrag: bewust en onbewust gedrag. Bij bewust gedrag denk je na voordat je iets gaat doen. Je neemt een beslissing en daar ga je je naar gedragen. Bij onbewust gedrag moet je denken aan impuls-, gewoonte- en emotioneel gedrag. Dan heb je al iets gedaan voordat je het door hebt. Bijvoorbeeld een frikandel uit de muur halen en gelijk opeten, terwijl je er daarna spijt van hebt.'

Foto: Jeroen Toirkens