Bètacellen verjongen zich om zich te verstoppen voor afweer

11 augustus 2026

Bètacellen doen bij diabetes type 1 soms iets bijzonders om zich te verstoppen voor het afweersysteem: ze worden een andere soort cel. Dat is een probleem, want ze maken dan geen insuline meer. Het team van dr. Carlotti bekeek hoe en wanneer de cellen teruggaan in de tijd en veranderen naar een jonger type cel. Deze kennis is belangrijk voor verder onderzoek naar de genezing van diabetes type 1.

Dr. Françoise Carlotti en haar team in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) onderzochten bètacellen, de cellen die insuline maken. Hoe verstoppen deze cellen zich voor het afweersysteem, en waar reageren ze precies op? Het onderzoek is gefinancierd door het Diabetes Fonds en Stichting DON.

Celstress heeft invloed op bètacellen

De onderzoekers bekeken eilandjes van Langerhans in verschillende situaties die stressvol zijn voor cellen. Ze wisten namelijk al dat celstress te maken heeft met het ontstaan van diabetes type 1. En dus waarschijnlijk ook met de verandering van bètacellen. Eerder onderzoek naar bètacellen liet zien dat de cellen stress kunnen krijgen door dingen in hun omgeving, zoals een ontsteking of minder zuurstof.

Bètacellen gaan terug in de tijd

Gestreste bètacellen gaan een stapje terug in hun ontwikkeling, dus het worden weer jongere cellen. Deze jongere cellen doen hun taken minder goed en maken ook geen insuline meer. De andere typen cellen in een eilandje van Langerhans veranderen ook wel wat door celstress, zagen de onderzoeker nu, maar de bètacellen het meest.