De rol van darm­bacteriën bij diabetes type 1

Trainingscentrum voor je afweersysteem

Prof. dr. Nieuwdorp en zijn team in het Amsterdam UMC willen bètacellen beschermen via darmbacteriën. De dunne darm is namelijk een soort trainingscentrum van je afweersysteem. In je darmen leven veel bacteriën, en die zijn hierbij belangrijk.

Poeptransplantatie van eigen darmbacteriën werkt bij diabetes type 1

In eerder onderzoek gaf Nieuwdorp mensen met diabetes type 1 darmbacteriën van hun eigen ontlasting (poep). Dit gebeurde met een slangetje via de neus naar de dunne darm. De bacteriën verhuizen zo van de dikke darm naar de dunne darm. Het resultaat was verrassend: de proefpersonen bleven wat eigen insuline maken. 

Poeptransplantatie tussen mensen met diabetes type 1

In dit nieuwe onderzoek gaven Nieuwdorp en zijn team opnieuw mensen met diabetes type 1 poeptransplantaties. Maar in plaats van darmbacteriën van zichzelf, kregen de proefpersonen bacteriën van anderen met diabetes type 1. De donoren waren speciaal gekozen omdat deze jaren na de diagnose nog steeds wat eigen insuline konden maken. Hun darmbacteriën helpen misschien bij mensen met diabetes type 1 met een moeilijk te regelen bloedsuiker, was de gedachte. 

Poeptransplantatie van donor-bacteriën hielp niet

Op de helft van het onderzoek bleek al dat de poeptransplantatie met bacteriën van anderen helaas niet werkte. Bètacellen van mensen met nieuwe diabetes bleven niet langer insuline maken, of overleefden niet. En bij mensen die al langere tijd diabetes hebben, werden geen 'slapende' bètacellen wakker gemaakt door de poeptransplantatie. Het onderzoek is toen eerder gestopt. 

Ieder onderzoek brengt belangrijke nieuwe kennis

Soms gaat onderzoek dus niet zoals je hoopt. Dat hoort erbij. Je test iets wat een grote kans heeft om te werken, maar soms lukt het niet. Dan heb je toch belangrijke dingen geleerd waar je mee verder kunt.

Dit geldt ook voor dit onderzoek van Nieuwdorp en zijn team. Ze hebben de gegevens van 500 mensen die bloed en ontlasting (poep) inleverden. Hierdoor kunnen ze goed kijken hoe darmbacteriën, bloedsuiker en andere kenmerken precies met elkaar samengaan. Ze zagen bijvoorbeeld dat extra vezels zorgen voor een grotere kans op een goede Time in Range. Lees op diabetes.nl meer over Time in Range door extra vezels.  

Helft van de mensen met diabetes type 1 maakt nog wat eigen insuline

Het onderzoek bevestigde ook wat artsen wel dachten maar niet zeker wisten: ongeveer de helft van de mensen met diabetes type 1 maakt nog wat eigen insuline. Hierdoor hebben zij een stabielere bloedsuiker, een betere Time in Range, minder hypo’s en minder kans op complicaties van diabetes. Het is dus belangrijk om bètacellen te beschermen, ook als je al langer diabetes hebt.

Behandelingen op maat voor mensen met diabetes type 1

Met de resultaten uit dit onderzoek gaan Nieuwdorp en zijn collega’s verder. Er zijn bijvoorbeeld grote verschillen tussen mensen met diabetes type 1, en de onderzoekers willen werken aan nieuwe behandelingen die precies passen:

• Bij sommige mensen kan een poeptransplantatie met eigen bacteriën helpen. Gelukkig hoeft dit intussen niet meer met een slangetje door je neus, maar kan het veel gemakkelijker met een capsule, die het team tegelijkertijd ontwikkelde.
• Bij anderen helpt misschien een bepaald stofje uit de darmflora om de bètacellen te beschermen, zoals 6-BT. Dit stofje wordt gemaakt door bacteriën in de darm. Het Diabetes Fonds investeert ook in dit onderzoek, door dr. Elena Rampanelli.

Door een behandeling op maat krijgen mensen met diabetes type 1 een betere kwaliteit van leven. Zo werkt het Diabetes Fonds samen met onderzoekers aan meer vrijheid voor mensen met diabetes type 1.

Het Diabetes Fonds en Stichting DON investeerden samen in dit onderzoek.