Eerder opsporen van diabetes type 1?

Vergrootglas op blauwe achtergrond, symbool voor opsporen

Andrii Yalanskyi / Shutterstock.com

Bij diabetes type 1 krijg je vaak pas laat de diagnose. Bijvoorbeeld als je al in het ziekenhuis ligt. Kunnen we dit voorkomen? Misschien helpt eerder opsporen. Onderzoekers keken naar de mogelijkheden in Nederland.

Onderzoeksinformatie

Projectnr

2024.26.001

Status

Afgerond

Onderzoeker

dr. Henk-Jan Aanstoot, Christine Fransman

Investering

€ 25.748

Wat als we eerder weten wie diabetes type 1 krijgt? Dit kan veel ernstige problemen voorkomen, zoals verzuring van je bloed (ketoacidose). Het kan ook de diagnose minder moeilijk maken, omdat je jezelf kunt voorbereiden. Je kunt dan alvast leren hoe de behandeling gaat. En misschien is er in de toekomst nog meer mogelijk. Zoals met nieuwe medicijnen die diabetes type 1 kunnen vertragen of stoppen.

Breng genezing dichterbij

Wil jij ook een beter leven voor mensen met diabetes? Maak dan meer onderzoek mogelijk naar de genezing van diabetes type 1.

Doneer nu

Wat is eerder opsporen van diabetes type 1?

Maar hoe vind je mensen die uiteindelijk diabetes type 1 krijgen? We noemen dit eerder opsporen. Wetenschappers onderzoeken hoe we deze mensen kunnen vinden, bijvoorbeeld met speciale stofjes in je bloed. Misschien kunnen we zelfs een speciaal programma maken voor het eerder opsporen van type 1. Dit heet een screeningsprogramma.

Diabetes type 1 eerder opsporen in Nederland?

Andere landen doen veel onderzoek naar een screeningsprogramma voor diabetes type 1. In Italië is dit programma er zelfs al. Moet er ook een screeningsprogramma komen in Nederland? En wat zijn de mogelijkheden? Onderzoekers keken hiervoor naar onderzoek dat eerder is gedaan, en in andere landen.

Praten over voordelen en nadelen

De onderzoekers hebben ook gesproken met veel verschillende mensen en organisaties, zoals dokters, verpleegkundigen en de overheid. Wat vinden ze van eerder opsporen? Zien ze kansen? Er is ook gesproken over de nadelen van eerder opsporen, want die zijn er ook. Zo weet je niet precies wanneer je klachten van type 1 krijgt.

Nuttig om diabetes type 1 op te sporen

Alle deskundigen zijn het erover eens dat diabetes type 1 een ziekte is met enorme gevolgen voor het dagelijks leven. Ze vinden het in principe allemaal nuttig als diabetes type 1 eerder wordt opgespoord, vooral bij kinderen. Vroeg leren over diabetes type 1 en insuline zorgt waarschijnlijk voor betere bloedsuikerwaardes over een langere periode.

Nog veel vragen

Een andere conclusie van dit onderzoek is dat het nog te vroeg is om zomaar een landelijke screening in te voeren. Er is eerst nog antwoord nodig op verschillende vragen, zoals:

Wie moeten we screenen? En op welke leeftijd?
Hoe moeten we dit doen?
Wat is er nodig? En wie?
Hoe informeer je mensen over de voordelen en de nadelen?
Als je weet dat je diabetes type 1 krijgt, wat dan?
Hoeveel kost screening, en is dit haalbaar?

Klein beginnen als test

De onderzoekers geven het advies om een eerste, kleine test te doen met screening. Dit helpt om antwoord te vinden op de vragen die er nog zijn. Intussen bereiden de onderzoekers ook al een testscreening voor. Dit gebeurt binnen het DiaNET-project, dat aansluit bij een groot onderzoek in Europa naar screening op diabetes type 1.

Extra aandacht nodig voor psychologische kant

Screening op diabetes type 1 kan veel onzekerheid en stress geven. Voor jezelf, voor ouders van een kind en voor het hele gezin. Onderzoekers Henk-Jan Aanstoot en Christine Fransman werken daarom met steun van het Diabetes Fonds aan een vervolg op hun eerste onderzoek, namelijk speciaal over de psychologische ondersteuning rond screening.

Zo weten we steeds beter hoe we verder moeten kijken naar het eerder opsporen van diabetes type 1 in Nederland. En welke stappen daarvoor nodig zijn.