Neuropathie, schade aan zenuwen

Schade aan je zenuwen kan ontstaan als je voor een langere tijd hogere bloedsuikerwaarden hebt. Neuropathie kan nare klachten geven, zoals zenuwpijn en tintelingen. Ook kan het zorgen voor ernstige voetproblemen, door minder gevoel in je voeten. Ongeveer de helft van de mensen met diabetes krijgt neuropathie.

Wat is neuropathie?

Neuropathie is schade aan de zenuwen. Het is dus een andere naam voor zenuwschade. Je hebt overal in je lichaam zenuwen. Dus zenuwschade kan op verschillende plekken voorkomen. 

Wat zijn symptomen van neuropathie bij diabetes?

Neuropathie kan verschillende klachten geven, zoals:

• pijn, bijvoorbeeld zenuwpijn
• tintelingen: gevoel van kleine prikjes
• gevoelloosheid, bijvoorbeeld minder gevoel hebben in je voeten
• kou en warmte niet meer goed voelen
• veel zweten of juist niet zweten
• minder spierkracht hebben, bijvoorbeeld in je benen
• duizelig zijn

Heb je deze klachten? Bespreek dit dan met je dokter. Je zorgverlener kan testen of je neuropathie hebt. Het is belangrijk om dit zo snel mogelijk te ontdekken. Zo verklein je de kans op schade.

Wat zijn oorzaken van neuropathie?

Het is nog niet precies bekend waardoor neuropathie ontstaat en hoe je het helemaal kunt voorkomen. Dokters en wetenschappers weten namelijk nog niet alles over neuropathie. Neuropathie ontstaat voor een deel door dezelfde oorzaken als andere complicaties van diabetes. Deze dingen kunnen de kans op zenuwschade vergroten:

Hoge bloedsuikerwaarden

Hoge bloedsuikerwaarden kunnen de zenuwen beschadigen. Dit is vooral zo als je bloedsuiker voor een lange tijd hoog is.

Schommelingen in je bloedsuiker

Ook schommelingen in je bloedsuikerwaarden kunnen schade geven aan je zenuwen. Dus als je bloedsuiker vaak wisselt tussen hoog en laag.

Overgewicht

Overgewicht geeft een grotere kans op neuropathie. Een gezond gewicht is dus belangrijk.

Hoge bloeddruk

Een hoge bloeddruk is ongezond voor je lichaam. Een ander woord voor een hoge bloeddruk is hypertensie. 

Roken 

Roken vergroot de kans op zenuwschade. Ook zorgt roken zorgt ervoor dat je lichaam minder goed op insuline reageert. Daardoor wordt je bloedsuiker hoger. Lees meer over roken en diabetes.

Soorten neuropathie

Er zijn verschillende soorten neuropathie. Deze soorten kunnen voorkomen bij diabetes:

Perifere neuropathie

Er is een probleem met de zenuwen die je spieren verbinden met je ruggengraat. Je hebt bijvoorbeeld klachten aan je benen of armen. Dit kan ervoor zorgen dat je problemen krijgt met bewegen.

Autonome neuropathie

Dit gaat om zenuwen die je organen aansturen. Je krijgt bijvoorbeeld klachten aan je maag en darmen. Zorgt neuropathie voor klachten van de maag en darmen? Dan heet dit: gastroparese of diabetische gastroparese. Lees meer over de maag en darmen bij diabetes.

Mononeuropathie of polyneuropathie

Bij mononeuropathie is één zenuw beschadigd. Bij polyneuropathie zijn meerdere zenuwen beschadigd. Dit komt vaak voor bij diabetes.

Wat kun je doen bij neuropathie?

Het is misschien vervelend om aan zenuwschade te denken, maar het is goed om te weten wat je zelf kunt doen. Zo kun je de kans op problemen kleiner maken en soms ook klachten verminderen.

Hou je bloedsuiker zo stabiel mogelijk

Probeer je bloedsuikerwaarden zoveel mogelijk in evenwicht te houden. Zo kun je schade aan de zenuwen voorkomen. Toch lukt dit niet altijd. Want schommelingen in je bloedsuiker horen bij diabetes, ook als je goed voor jezelf zorgt en je best doet.

Leef gezond

Gezond leven is heel belangrijk. Gezond eten en genoeg bewegen helpen om je bloedsuiker in evenwicht te houden. Soms is het lastiger om genoeg te bewegen bij neuropathie. Probeer te kijken wat je wel kunt doen, bijvoorbeeld samen met je zorgverlener. Lees meer over gezond leven.

Let op je bloeddruk 

Zorg voor een gezonde bloeddruk. Je bloeddruk wordt bijvoorbeeld hoger door overgewicht en zout eten. Gezond leven is dus ook belangrijk voor je bloeddruk. Soms kun je medicijnen krijgen. Laat je bloeddruk controleren bij je huisarts, of meet deze thuis. Bespreek met je dokter wat een gezonde bloeddruk voor jou is.

Stop met roken

Het is belangrijk om te stoppen met roken, of in ieder geval zo weinig mogelijk te roken. Stoppen met roken is niet makkelijk, maar elke dag zonder sigaret is winst voor je lichaam. Wil je stoppen met roken? Er zijn verschillende manieren om hulp te krijgen. Ga naar je huisarts, die helpt je graag op weg. 

Controleer je voeten

Door neuropathie kun je minder gevoel hebben in je voeten. Dit is gevaarlijk. Je merkt een voetwondje minder snel. Het wondje kan gaan ontsteken en groter worden. Dit kan veel problemen geven, zoals een diabetische voet. Controleer daarom je voeten elke dag, bijvoorbeeld met een spiegel. Lees meer over voetproblemen bij diabetes.

Veel mensen met diabetes hebben te maken met neuropathie. Je bent hierin niet alleen. Kom in contact met anderen en deel je ervaringen en tips. Ga naar het Trefpunt op diabetes.nl

Medicijnen bij neuropathie

Voor mensen met neuropathie zijn er medicijnen. Maar helaas helpen die niet altijd even goed. De behandeling is vooral om pijn te verminderen, bijvoorbeeld met een crème of speciale pleister. 

Soms krijg je een behandeling met kleine stroomstootjes. Zoals met een klein apparaatje in je rug dat elektrische signalen afgeeft (ruggenmergstimulatie). Deze signalen zorgen ervoor dat de pijnsignalen niet naar je hersenen gaan. Meestal voel je hierdoor minder pijn.

Kun je genezen van neuropathie?

Klachten door neuropathie kunnen minder worden, maar soms blijven ze bestaan. Beschadigde zenuwen herstellen niet altijd helemaal. Dat hangt af van hoeveel schade de zenuwen hebben opgelopen. Daarom is het belangrijk om neuropathie zo vroeg mogelijk te ontdekken. Door je bloedsuiker zoveel mogelijk in evenwicht te houden, kun je verdere schade aan je zenuwen voorkomen. Ook is gezond leven belangrijk.

Onderzoek naar nieuwe behandeling bij neuropathie

Door diabetes heb je meer kans op een beknelde zenuw, bijvoorbeeld in je pols, onderbeen of voet. Dit kan zorgen voor zenuwschade. Dr. Rinkel en zijn team (UMC Utrecht) onderzoeken een ingreep om een beknelde zenuw los te maken in je onderbeen of voet. Dit kan zorgen voor minder pijn en minder andere nare zenuwklachten. De behandeling kan ook helpen om ernstige voetproblemen te voorkomen, zoals wonden die slecht genezen en amputaties. Lees meer over dit baanbrekende onderzoek

Dit artikel is geschreven met medewerking van arts-onderzoeker Anne Merijn Eligh (UMC Utrecht).