Diabetes type 1 en de overgang

De overgang is de periode rond de menopauze, het moment van je laatste menstruatie. In deze fase schommelen de hormonen oestrogeen en progesteron sterk. Dat gebeurt bij alle vrouwen. Heb je diabetes type 1? Dan kunnen deze hormoonveranderingen ook invloed hebben op je bloedsuiker.

Welke klachten heb je in de overgang?  

Veel vrouwen hebben tijdens de overgang last van klachten. De ene vrouw merkt er weinig van, terwijl de andere veel klachten heeft. Overgangsklachten die vaak voorkomen:

• slecht slapen of vaak wakker worden
• nachtzweten en opvliegers
• prikkelbaarheid en stress
• concentratieproblemen (brain fog)
• vermoeidheid
• klachten van de vagina, zoals droogheid 

Overgangsklachten bij diabetes type 1

Naast de gewone overgangsklachten merken vrouwen met diabetes type 1 vaak dat hun bloedsuiker moeilijker te regelen is. Vooral schommelende glucosewaarden en hoge bloedsuikers (hypers) komen meer voor. Ook overgangsklachten zelf kunnen invloed hebben op je bloedglucose. Bijvoorbeeld doordat je slechter slaapt of meer stress hebt.  

Dit is bij iedereen verschillend. Sommige vrouwen merken bijna niets van de overgang, terwijl anderen veel moeite hebben om hun bloedsuikers stabiel te houden.

Wat doet de overgang met diabetes type 1  

Tijdens de overgang kan je lichaam anders reageren op insuline. Daardoor reageren ook je glucosewaarden soms anders dan je gewend bent. Dat kan onzekerheid geven. Veel vrouwen met diabetes type 1 kennen hun lichaam en hun diabetes goed. Ze weten vaak precies wat werkt. Als bekende patronen ineens veranderen, kan dat frustrerend zijn en extra stress geven.

Veranderingen rond de menopauze bij diabetes type 1  

Het hormoon oestrogeen helpt je lichaam om goed te reageren op insuline. Tijdens de overgang maakt je lichaam steeds minder oestrogeen aan. Daardoor word je minder gevoelig voor insuline. Dit heeft dus direct invloed op je bloedsuiker en hoe je die in evenwicht houdt.

Extra gezondheidsrisico’s voor diabetes type 1 in de overgang

Vrouwen met diabetes type 1 hebben een grotere kans op hart- en vaatziekten dan vrouwen zonder diabetes. En bij alle vrouwen na de menopauze is dit risico hoger. Ook sommige overgangsklachten hebben invloed op je gezondheid. Bijvoorbeeld slecht slapen of zwaarder worden. Hierdoor reageert je lichaam vaak minder goed op insuline. Je krijgt dan sneller een hoge bloedglucose.  

Tips voor een stabielere bloedsuiker in de overgang  

• Maak slim gebruik van diabetestechnologie. Heb je een continue glucosemeter (CGM)? Stel dan meldingen in voor hoge glucosewaarden, zodat je snel kunt reageren.
• Denk na over een insulinepomp, als je die nu niet hebt. Met een pomp kun je de insuline beter afstemmen op wat je lichaam nodig heeft.
• Leef zo gezond mogelijk. Gezonde voeding, voldoende beweging en goede slaap helpen je lichaam om beter te reageren op insuline.
• Bespreek hormoontherapie met je arts. Bij ernstige overgangsklachten kan hormoontherapie soms helpen.
• Ben aardig voor jezelf. De overgang is een natuurlijke fase. Klachten gaan vaak niet helemaal weg, maar ze worden meestal na een tijdje wel minder.
• Kom je er niet uit? Vraag dan advies aan je huisarts, internist of overgangsconsulent.

Opvlieger of een hypo: hoe herken je het verschil?  

Tijdens de overgang kun je nog steeds hypo’s krijgen. Een hypo lijkt soms op een opvlieger. Bij beide kun je gaan zweten en een snellere hartslag krijgen. Het verschil is dat je bij een hypo vaak minder helder kunt denken. Soms raak je verward of krijg je moeite met concentreren. Bij een opvlieger gebeurt dat meestal niet. Voel je je plotseling niet lekker? Controleer dan je bloedsuiker. Heb je een hypo? Neem dan snel koolhydraten. Een opvlieger gaat meestal binnen een paar minuten vanzelf weer weg.
De signalen snel herkennen en weten wat je kunt doen? Vraag de gratis Hypo's & hypers-poster aan.

Onderzoek naar diabetes type 1 en de overgang

Er is nog weinig onderzoek gedaan naar de overgang bij vrouwen met diabetes type 1. Wel blijkt uit vragenlijsten dat veel vrouwen veranderingen ervaren in hun glucosewaarden. Ongeveer 70% van de vrouwen gaf aan dat hun glucosewaarden tijdens de overgang anders werden. De vrouwen noemen vaak meer schommelingen en vooral minder voorspelbare waarden. 

Vragen over diabetes type 1 en de overgang