'Oplossing in zicht voor zenuwklachten in voeten en benen'
Tintelingen in de voeten, prikkelingen, gevoelloosheid. Ongeveer de helft van de mensen met diabetes krijgt neuropathie; zenuwschade in de voeten of benen. Een oplossing is in zicht, dankzij onderzoek van het team van Willem Rinkel. 'Wereldwijd wordt gewacht op onze resultaten.' We interviewden dr. Rinkel voor de Dialoog, het magazine van het Diabetes Fonds.
Help ook mee om voetcomplicaties te voorkomen
Dr. Rinkel werkt aan een oplossing. Jouw steun maakt een pijnvrije toekomst mogelijk
Wie: dr. Willem Rinkel, plastisch chirurg en onderzoeker bij UMC Utrecht.
Doel: onderzoek naar een operatie om beknelde zenuwen in het onderbeen of de voet los te maken bij mensen met diabetes type 1 en 2. Dit moet leiden tot minder zenuwklachten en het voorkomen van ernstige voetcomplicaties.
'Zenuwklachten en voetproblemen hebben vrijwel altijd een enorme invloed op de kwaliteit van leven. Ik sprak een man met diabetes die altijd de Nijmeegse Vierdaagse liep. Tot hij door voetklachten niet meer recht kon lopen, de kans op vallen werd te groot. Ook nachtelijke klachten zijn ingrijpend: pijnlijke steken, het gevoel alsof er mieren over de voeten lopen of branderigheid.'
'Door gevoelloosheid is er een hogere kans op wonden aan de voeten. Die wonden kunnen chronisch worden en tot amputaties leiden. Er bestond tot nu toe geen behandeling tegen zenuwklachten, en om ernstige voetcomplicaties te voorkomen. We hopen een deel van de mensen met diabetes type 1 en 2 te kunnen helpen.'
Oorsprong in VS
'De oorsprong van dit onderzoek ligt in de jaren tachtig. Een Amerikaanse plastisch chirurg ontdekte dat mensen met diabetes vaker last hebben van carpaal tunnel syndroom. Dat is een beknelde zenuw in de pols die pijnklachten geeft. Dit wordt met een relatief eenvoudige operatie verholpen. Mensen met diabetes vroegen: Kunt u niet ook iets aan mijn voetklachten doen?'
'In de enkel en het onderbeen lopen immers ook die 'tunnels' met zenuwbanen. De zenuwklachten kunnen ontstaan doordat zenuwen opzwellen vanwege veranderende bloedsuikerwaardes. Ze komen klem te zitten in de tunnel, dan ontstaan de klachten. De Amerikaanse chirurg opereerde mensen aan hun voeten, er bestaan zelfs studies over, helaas waren die niet van de beste kwaliteit.'
'We willen het gevoel weer terugbrengen'
Niet voor iedereen
'In 2020 gingen we van start met een grote, gedegen wetenschappelijke studie, opgezet vanuit het UMC Utrecht. Internisten en plastisch chirurgen van tien andere ziekenhuizen doen mee. Dit team onderzoekt een groep van 344 mensen met diabetes, de helft daarvan is geopereerd aan beide voeten en benen. De aangetaste zenuwen worden vrijgemaakt om de pijn te verminderen, het gevoel weer terug te brengen en chronische voetwonden te voorkomen. We vergelijken deze groep met een groep die de standaardbehandeling zonder operatie krijgt en volgen beide groepen vier jaar lang. Is de situatie van de geopereerde groep ook na vier jaar nog goed?'
'Niet iedereen zal er baat bij hebben, dat is bij iedere operatie zo. Mensen met diabetes die nog niet al te veel gevoelsverlies in de voeten hebben, zullen het meeste effect merken. Hoe meer gevoelsverlies, hoe meer zenuwschade, hoe minder groot het effect, denken we. In hoeverre de zenuw herstelt onderzoeken we ook nog.'
Een enorme opsteker
'Covid zorgde voor vertraging, maar dankzij het Diabetes Fonds is het eerste deel van de financiering rond en kunnen we vanaf januari weer vol gas geven. Er is nog drie jaar nodig om het onderzoek volledig af te ronden. De totale kosten bedragen 300.000 euro, er is nogmaals € 150.000 euro nodig.'
'We voelen de druk, wereldwijd wordt gewacht op de resultaten. In 2028 kan deze behandelwijze breed worden toegepast. We vertellen er nu al over op congressen en geven vakgenoten cursussen: plastisch chirurgen moeten deze operatie kunnen uitvoeren. Bovendien is het van belang dat huisartsen hiervan weten zodat ze patiënten kunnen verwijzen naar de plastisch chirurg. Het is een enorme opsteker dat er een behandeling gaat komen. Eindelijk!'
Help ook mee om voetcomplicaties te voorkomen
Op geefomdiabetes.nl halen we samen geld op voor dit onderzoek. Samen kunnen we ervoor zorgen dat deze belangrijke operatie beschikbaar komt voor mensen met diabetes. Help je ook mee?
